Θυρεοειδίτιδα Hashimoto: Πώς η διατροφή μπορεί να γίνει σύμμαχός μας!

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto (ή αλλιώς χρόνια αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα) είναι μία αυτοάνοση διαταραχή του θυρεοειδούς αδένα. Εμφανίζεται πολύ συχνά στον δυτικό κόσμο και αποτελεί την πιο κοινή αιτία εμφάνισης υποθυρεοειδισμού. Σε αυτή την κατάσταση, κύτταρα από το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθενται στον θυρεοειδή αδένα, προκαλώντας φλεγμονή και βλάβη στα κύτταρα του αδένα. Εδώ σχηματίζονται αντιθυρεοειδικά αντισώματα που επιτίθενται στον θυρεοειδή, προκαλώντας προοδευτική ίνωση, δηλαδή πιο απλά το σώμα μας «μάχεται» τα συστατικά του θυροειδούς αδένα και έτσι παράγει αντισώματα που σταδιακά τον καταστρέφουν. Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto όπως και άλλες αυτοάνοσες ασθένειες προκύπτει από τον συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων και του τρόπου ζωής.

Κατά την έναρξη της νόσου οι περισσότεροι από τους ασθενείς δεν έχουν συμπτώματα. Ωστόσο, καθώς η νόσος εξελίσσεται, εμφανίζονται ένα ή περισσότερα από τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού όπως κόπωση, αύξηση βάρους, δυσκολία ανοχής στο κρύο, πόνος στις αρθρώσεις και στους μυς, δυσκοιλιότητα, ξηρό δέρμα ή ξηρά, αραιά μαλλιά, βαριές ή ακανόνιστες περίοδοι στις γυναίκες, προβλήματα γονιμότητας, βραδυκαρδία.

Η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτάται από το αν έχει δημιουργηθεί υποθυρεοειδισμός. Έτσι, αν δεν έχετε εμφανίσει υποθυρεοειδισμό, θα χρειαστεί να ελέγχετε τακτικά τα επίπεδα θυρεοειδικών ορμονών και τυχόν συμπτώματα υποθυρεοειδισμού, σύμφωνα με τις οδηγίες του ενδοκρινολόγου σας.  Σε περίπτωση που έχετε υποθυρεοειδισμό, τότε ο γιατρός σας θα σας υποδείξει την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.

Σε ό,τι αφορά τη διατροφή, ορισμένες διατροφικές συνήθειες, συγκεκριμένα τρόφιμα και συστατικά της διατροφής, φαίνεται ότι μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τα συμπτώματα της νόσου.

Αρχικά, πρέπει να δοθεί έμφαση σε τροφές με αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική δράση: Λιπαρά ψάρια (σολομός, σκουμπρί, σαρδέλες και άλλα λιπαρά ψάρια είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα), Μούρα (βατόμουρα, φράουλες, κεράσια, κτλ είναι πλούσια σε φλαβονοειδή και ανθοκυανίνες), Πράσινα Φυλλώδη Λαχανικά, Κουρκουμάς (ο συνδυασμός του κουρκουμά με πιπέρι οδηγεί σε καλύτερη απορρόφηση), Ξηροί καρποί και σπόροι (αμύγδαλα, καρύδια, σπόροι chia, λιναρόσπορος), Ελαιόλαδο, Τζίντζερ, Πράσινο Τσάι.

Ακόμη, η βιταμίνη D είναι σημαντική για τη θυρεοειδίτιδα Hashimoto, καθώς φαίνεται πως επαρκή επίπεδα βιταμίνης D συμβάλλουν σε χαμηλότερα αντισώματα αντιθυρεοειδικής υπεροξειδάσης (anti-TPO). Καταναλώστε λοιπόν τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη D (ή και συμπληρώματα βιταμίνης D αν είναι απαραίτητο), ώστε να έχετε φυσιολογικά επίπεδα βιταμίνης D: Λιπαρά ψάρια (όπως ο σολομός, το σκουμπρί, η πέστροφα, ο τόνος και οι σαρδέλες), Κρόκοι αυγού (ιδανικά από κότες ελευθέρας βοσκής), Εμπλουτισμένα τρόφιμα. Η έκθεση στον ήλιο είναι σημαντική αλλά πρέπει να γίνεται με προσοχή και μέτρο.

Επιπλέον, η έλλειψη ψευδαργύρου αποτελεί μία από τις αιτίες εκδήλωσης υποθυρεοειδισμού και έτσι η επαρκής πρόσληψη ψευδαργύρου είναι σημαντική για θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Τρόφιμα πλούσια σε ψευδάργυρο είναι τα: Οστρακοειδή (στρείδια, μύδια, καβούρι), Μοσχαρίσιο κρέας, Χοιρινό, Πουλερικά (σκούρο κρέας τείνει να έχει ελαφρώς υψηλότερη περιεκτικότητα σε ψευδάργυρο), Όσπρια (ρεβίθια, φακές, φασόλια).

Συνήθως οι ασθενείς με θυρεοειδίτιδα Hashimoto έχουν χαμηλότερα επίπεδα σεληνίου. Πηγές σεληνίου: Καρύδια Βραζιλίας (Brazilian Nuts), τα οποία είναι απαραίτητο να τα καταναλώνετε με μέτρο λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε σελήνιο (καταναλώστε μέγιστο 1-2 τεμάχια Καρύδια Βραζιλίας / ημέρα), Ψάρια & Θαλασσινά (τόνος, σαρδέλες, γαρίδες), Ηλιόσποροι, Αυγά (ειδικά τα ελευθέρας βοσκής), Μοσχάρι & Πουλερικά  

Από την άλλη, είναι σημαντικό να αποφεύγετε τα ωμά σταυρανθή λαχανικά (λαχανάκια Βρυξελλών, μπρόκολο, κουνουπίδι, λάχανο) καθώς περιέχουν βρογχογόνα (Goitrogens). Αυτά επηρεάζουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα. Όμως, το μαγείρεμα των παραπάνω τροφίμων μειώνει σημαντικά τη δράση τους. Έτσι, είναι λιγότερο πιθανό να επηρεάζουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς, εκτός αν τα καταναλώνετε σε εξαιρετικά μεγάλες ποσότητες.

Πολλές φορές παράλληλα με τη θυρεοειδίτιδα Hashimoto συνυπάρχει η δυσανεξία στη γλουτένη ή η κοιλιοκάκη. Έτσι, αν έχετε θυρεοειδίτιδα Hashimoto θα ήταν καλό να ελέγξετε τυχόν ύπαρξη δυσανεξίας στη γλουτένη- κοιλιοκάκης. Στην περίπτωση που συμβαίνει αυτό, τότε θα πρέπει να αποφεύγετε τη γλουτένη, δηλαδή μια πρωτεΐνη που συναντάμε  σε σιτηρά όπως Σιτάρι, Κριθάρι, Σίκαλη, Πλιγούρι, Σιμιγδάλι. Κατά συνέπεια, τρόφιμα όπως ψωμιά και αρτοσκευάσματα, ζυμαρικά, κρακεράκια, μπισκότα και κέικ, ποτά μπύρας και βύνη, αλλά και κάποιες φορές επεξεργασμένα τρόφιμα (π.χ. έτοιμες σούπες, αλλαντικά, dressing για σαλάτες, κτλ) που προέρχονται από τα συγκεκριμένα σιτηρά  πρέπει να αποφεύγονται. Ευτυχώς στις μέρες μας τα τρόφιμα έχουν ειδική σήμανση όταν είναι ελεύθερα γλουτένης (gluten-free). Όμως καλό είναι να ελέγχετε τις ετικέτες, καθώς συχνά τρόφιμα gluten-free μπορεί να περιέχουν αρκετή ζάχαρη ή λιπαρά…

Εκτός από τη δυσανεξία στη γλουτένη, είναι πιθανόν μαζί με τη θυρεοειδίτιδα Hashimoto να υπάρχει δυσανεξία στη λακτόζη. Στην περίπτωση λοιπόν που εμφανίζετε συμπτώματα μετά την κατανάλωση γαλακτοκομικών θα μπορούσατε να αποφύγετε την κατανάλωσή τους (κυρίως του γάλακτος) και να στραφείτε σε προϊόντα ζύμωσης, όπως το γιαούρτι και το κεφίρ.

Τέλος, συχνά η έλλειψη σιδήρου συνυπάρχει με τη θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Καλές πηγές σιδήρου είναι: το συκώτι, το κόκκινο κρέας, τα πουλερικά (η γαλοπούλα, όχι το αλλαντικό, έχει περισσότερο σίδηρο σε σχέση με το κοτόπουλο), ψάρια όπως οι σαρδέλες. Φυτικές πηγές σιδήρου είναι τα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά, η φακή, τα φασόλια και γενικά τα όσπρια, ο αρακάς, τα αποξηραμένα φρούτα, ωστόσο ο σίδηρος εδώ δεν απορροφάται τόσο καλά όπως στα ζωικά τρόφιμα. Για να αυξήσετε την απορρόφηση του σιδήρου από τα φυτικά τρόφιμα συνοδεύστε τα με τρόφιμα που είναι πλούσια σε βιταμίνη C, όπως ο χυμός λεμονιού, οι πιπεριές, το λάχανο κτλ ή καταναλώστε αμέσως μετά φρούτα όπως πορτοκάλι, φράουλες, ακτινίδιο κτλ. Η ταυτόχρονη κατανάλωση ψαριού ή κρέατος ή πουλερικών με φυτικά τρόφιμα που περιέχουν σίδηρο, αυξάνει την απορρόφηση του σιδήρου. Έτσι, μπορείτε να συνοδεύσετε τη σαλάτα ή τα όσπρια με μία μικρή ποσότητα κρέατος. Ακόμη, μην καταναλώνετε γαλακτοκομικά προϊόντα ( τυρί, γιαούρτι, κτλ) μαζί με πηγές σιδήρου, καθώς το ασβέστιο μειώνει την απορρόφηση του σιδήρου.

Από όλα τα παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι η διατροφή μπορεί να γίνει σύμμαχος με πολλούς τρόπους αν πάσχετε από θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον διαιτολόγο σας , ο οποίος θα σχεδιάσει το κατάλληλο πρόγραμμα διατροφής για εσάς!