Καλοκαιρινές Γαστρεντερίτιδες και ηλεκτρολυτική ισορροπία

Οι καλοκαιρινοί μήνες πολύ συχνά συνδέονται με αρκετά περιστατικά γαστρεντερίτιδας.

Αυτό το φαινόμενο έχει αρκετές εξηγήσεις.

• Οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την ανάπτυξη μικροβίων, σε τρόφιμα που δεν έχουν συντηρηθεί σωστά, πολύ πιο γρήγορα σε σχέση με τους χειμερινούς μήνες. Για παράδειγμα τρόφιμα τα οποία έμειναν αρκετή ώρα εκτός ψυγείου στο σπίτι, σε εστιατόρια, σε μπουφέ ξενοδοχείων και ακόμα περισσότερο κάτω από τον καυτό ήλιο στην παραλία. Η πιο γνωστή γαστρεντερίτιδα λόγω κακώς συντηρημένων τροφίμων προέρχεται από το βακτήριο Salmonella.
• Το νερό είναι φορέας αρκετών μικροβίων και η κατανάλωση νερού αγνώστου προελεύσεως είναι συχνή σε περιοχές μακριά από το σπίτι μας. Η κατανάλωση μολυσμένου νερού μπορεί να προκαλέσει μετάδοση παρασίτων.
• Οι διακοπές περιλαμβάνουν συνήθως γεύματα πλούσια σε λιπαρά, έτοιμα γεύματα παρασκευασμένα εκτός σπιτιού καθώς και κατανάλωση διαφορετικών ειδών, κυρίως κατά την επίσκεψή μας σε χώρες του εξωτερικού που γευόμαστε τελείως διαφορετικές κουζίνες με διαφορετικά υλικά και υγειονομικές συνθήκες από αυτές που έχουμε συνηθίσει, με αποτέλεσμα να διαταράσσουμε την εντερική χλωρίδα μας, κατάσταση που είναι γνωστή σαν «διάρροια των ταξιδιωτών».
• Κολύμπι σε μολυσμένα νερά ή πισίνες με κακή συντήρηση μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση του βακτηρίου Escherichia Coli που είναι υπεύθυνο σε αρκετές περιπτώσεις για την εμφάνιση λοιμώξεων στο γαστρεντερικό και στο ουροποιητικό σύστημα.
• Συγχρωτισμός με παρέες και φίλους και καλοκαιρινές βόλτες και εκδρομές μπορεί να αυξήσει και να διευκολύνει τη μετάδοση ιογενών γαστρεντερίτιδων, όπως παράδειγμα από ροταϊό.

Ένα από τα σημαντικότερα και πρώτα συμπτώματα που θα αντιμετωπίσει ένας ασθενής με γαστρεντερίτιδα τους καλοκαιρινούς μήνες είναι η αυξημένη απώλεια υγρών και η διαταραχή της ηλεκτρολυτικής ισορροπίας, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση, λόγω και της σύγχρονης απώλειας υγρών από την έντονη εφίδρωση.

Τα πρώτα συμπτώματα εκδηλώνονται μέσω ξηροστομίας και αυξημένο αίσθημα δίψας.

Σε δεύτερο στάδιο αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως μπορεί να ακολουθήσει αρρυθμία και μυϊκές κράμπες λόγω απώλειας Καλίου, κεφαλαλγία και λήθαργος  λόγω απώλειας νατρίου, μειωμένη διούρηση, και τελικά σε περίπτωση σοβαρής αφυδάτωσης, λήθαργος, διαταραχή συνείδησης και σοκ.

Σύμμαχος στην πρόληψη των παρά πάνω καταστάσεων είναι η σωστή ενυδάτωση μέσω της χρήσης ηλεκτρολυτικών διαλυμάτων, καθώς ο οργανισμός χάνει σημαντικά μεταλλικά στοιχεία όπως το νάτριο (Na+) , το Κάλιο (Κ+) και το μαγνήσιο (Mg+), τα οποία δεν μπορούν να αναπληρωθούν μόνο με την κατανάλωση νερού. Τα ηλεκτρολυτικά διαλύματα είναι σχεδιασμένα ώστε να περιέχουν την κατάλληλη αναλογία των αλάτων που αναφέρθηκαν, νερό και γλυκόζη, η οποία συμμετέχει στη διεργασία απορρόφησης νατρίου και νερού από το έντερο.

Κυκλοφορούν σκευάσματα ηλεκτρολυτών σε μορφή σκόνης που διαλύεται σε νερό, σε αναβράζοντα δισκία, έτοιμη υγρή μορφή καθώς και σε μορφή πόσιμου τζελ. Η δοσολογία ποικίλει ανάλογα με το σκεύασμα και τις συγκεντρώσεις που περιέχει, και ανάλογα την περίπτωση. Φροντίζουμε να διαβάσουμε τις οδηγίες και να συμβουλευτούμε τον φαρμακοποιό μας για τη σωστή χρήση τους.

Φυσικά , και παρά τη χρήση ηλεκτρολυτών

• σε περιπτώσεις σοβαρών και επίμονων διαρροιών πέραν του τριημέρου
• σε εμπύρετη κατάσταση
• σε έντονο κοιλιακό πόνο
• σε αίμα στα κόπρανα
• σε βρέφη και ηλικιωμένους ασθενείς

απαιτείται άμεσα παραπομπή σε γιατρό για περαιτέρω αξιολόγηση και φαρμακευτική αγωγή.

Πολύ σημαντικό λοιπόν,  για να μην ταράξουμε όμορφες και ξέγνοιαστες καλοκαιρινές στιγμές, είναι να αποφύγουμε καταστάσεις που θα μας βάλουν σε δυσμενή θέση. Γι’ αυτό φροντίζουμε

• να συντηρούμε σωστά τα τρόφιμά μας
• να εφοδιαζόμαστε από πηγές για τις οποίες είμαστε όσο το δυνατόν περισσότερο σίγουροι ότι είναι ασφαλείς
• να πλένουμε συχνά τα χέρια μας και το πρόσωπό μας.

Συγχρόνως η έγκαιρη διάγνωση των συμπτωμάτων μπορεί να μας βοηθήσει στον περιορισμό τους, μέσω της σωστής ενυδάτωσης, και της χρήσης των κατάλληλων  σκευασμάτων, όπως τα προβιοτικά και άλλα περιοριστικά της διάρροιας σκευάσματα,  μετά από στοχευμένη καθοδήγηση του φαρμακοποιού μας.