Το στόμα μας , ένας καθρέφτης !

Ακόμα και σήμερα ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης θεωρεί πως τα προβλήματα στην στοματική κοιλότητα αναφέρονται μόνο σε παθήσεις των δοντιών και των ούλων , όπως η τερηδόνα , τα κατάγματα των δοντιών , αλλά και η ουλίτιδα και η περιοδοντίτιδα.

Φυσικά κάτι τέτοιο δεν ισχύει καθώς το στόμα όλων μας αποτελεί τον καθρέφτη της υγείας μας και ένας μεγάλος αριθμός γενικών νοσημάτων αποτυπώνεται σε αυτό με διάφορες μορφές εμφάνισης.

Ταυτόχρονα ο μοντέρνος τρόπος διαβίωσης , οι σύνθετες κοινωνικές συμπεριφορές και συνήθειες , ο μεγάλος αριθμός φαρμακευτικών σκευασμάτων αλλά και η πληθυσμιακή εναλλαγή και μετακίνηση οδήγησαν σε διεύρυνση του αριθμού  των νοσημάτων που προσβάλουν τη στοματική κοιλότητα.

Χαρακτηριστικά θα αναφερθούν κάποια νοσήματα με εμφάνιση στη στοματική κοιλότητα.

Η Μυκητίαση του στόματος που ταλαιπωρεί αρκετούς συνανθρώπους μας δεν είναι συχνή μόνο σε άτομα της τρίτης ηλικίας αλλά και σε νεότερους ασθενείς, ο οργανισμός των οποίων είναι εξασθενημένος  πολλές φορές χωρίς οι ασθενείς να το γνωρίζουν , είναι όπως λέγεται εμφατικά «η νόσος του νοσούντος».

Οι αλλεργικές αντιδράσεις σε θεραπείες και φαρμακευτικές ουσίες έχουν  επίσης σημαντικές και συχνές εκφράσεις στο στόμα μας είτε με τη μορφή ερυθρότητας-κοκκινίλας είτε με τη μορφή διογκώσεων των ούλων , των χειλέων και του βλεννογόνου του στόματος.

Εδώ θα πρέπει να κάνουμε ειδική μνεία στην Ξηροστομία , ένα σύμπτωμα που αφορά στο 15-25 % των ατόμων της τρίτης ηλικίας με πολυπαραγοντική αιτιολογία και ποικίλους μηχανισμούς δημιουργίας. Συχνότερο αίτιο σε ποσοστό άνω του 90% αποτελεί η χρόνια λήψη φαρμάκων, καθώς 80 περίπου κατηγορίες φαρμάκων αλλά και άνω των 500 σκευασμάτων περιλαμβάνουν στις παρενέργειές τους την ξηροστομία. Φυσικά εκτός από τα φάρμακα η Ξηροστομία είναι πιθανό να αποτελεί ένα από τα συμπτώματα συστηματικών νόσων όπως το σύνδρομο Sjogren , διαβήτης κ.α.

Οι διαταραχές της γεύσης αποτελούν ένα ακόμα σύμπτωμα που εκφράζεται στη στοματική μας κοιλότητα και έχει τα αίτιά  του αρκετές φορές σε συστηματικά νοσήματα και καταστάσεις. Διαταραχές του Νευρικού συστήματος  σε νόσους όπως ,  Alzheimer, Parkinson, κατάθλιψη μπορούν να οδηγήσουν σε διαταραχή της γεύσης, ομοίως Διατροφικές διαταραχές όπως Αλκοολισμός , Κίρρωση του ήπατος , Υποσιτισμός -ανορεξία αλλά και Μεταβολικά αίτια όπως ο Σακχαρώδης  διαβήτης , Υποθυρεοειδισμός ευθύνονται συχνά για τις διαταραχές στη γεύση κάτι που πρέπει να μας κινητοποιεί.

Οι Ιογενείς Λοιμώξεις όπως διάφοροι τύποι του Έρπητα από τον Ιό του απλού έρπητα μέχρι την Ανεμευλογιά και τον Έρπη ζωστήρα έχουν εκδηλώσεις στο στόμα  με τη μορφή πληγών σε σχήμα ελκών και πολλές φορές αυτές είναι  οι πρώτες  και αποτελούν  συναγερμό του οργανισμού. Παράλειψη θα ήταν να μην αναφέρουμε και τις στοματικές εκδηλώσεις της Λοιμώδους Μονοπυρήνωσης μιας ίωσης που προσβάλλει συνήθως παιδιά ή νεαρούς ενήλικους και μεταδίδεται κυρίως  από το σάλιο ,   έτσι ερυθρότητα στον ουρανίσκο αρκετά συχνά αλλά και διόγκωση της στοματικής περιοχής και των αμυγδαλών όπως και νεκρωτική ουλίτιδα είναι εικόνες που συναντάμε.

Στην ομάδα των Ιογενών Λοιμώξεων συναντάμε και την  HIV-λοίμωξη. Οι στοματικές εκδηλώσεις της HIV-Λοίμωξης αποτελούν διαγνωστικούς και  προγνωστικούς  δείκτες, είναι πολύ συχνές και πολλές φορές είναι η πρώτη εκδήλωση της νόσου με αποτέλεσμα η αναγνώρισή τους να είναι καθοριστική για τη διάγνωσή της. Το Σάρκωμα Kaposi , το μη Hodgkin λέμφωμα , η τριχωτή λευκοπλακία αλλά και η νεκρωτική ουλίτιδα και νεκρωτική περιοδοντίτιδα είναι βλάβες που συχνά συνδέονται με την HIV -λοίμωξη.

Πολύ συχνά σχεδόν σε ποσοστό έως και 30% ασθενείς με όχι επαρκώς ρυθμισμένο Σακχαρώδη διαβήτη εμφανίζουν συμπτώματα στη στοματική κοιλότητα όπως Ξηροστομία, δυσκολία στη μάσηση και κατάποση ενώ τακτικά παραπονούνται για καύσο στο στόμα και ενοχλήσεις στη γλώσσα. Η συχνή εμφάνιση μυκητίασης και η επιπλοκή διαφόρων μορφών περιοδοντίτιδας συνοδεύει τακτικά ασθενείς με αρρύθμιστο Σακχαρώδη διαβήτη.

Διάφορες διαταραχές στις βιοχημικές τιμές του αίματος οδηγούν σχεδόν πάντα σε εκδηλώσεις στο στόμα. Έτσι οι διάφορες μορφές αναιμίας εμφανίζουν συμπτώματα στο στόμα κυρίως με λεία , ατροφική γλώσσα, διαβρώσεις -έλκη , καυσαλγία. Φυσικά όταν αυτές οι διαταραχές αφορούν σοβαρές νόσους όπως οι Λευχαιμίες μπορούν να συνοδεύονται από υπερπλασία των ούλων , εκχυμώσεις, συχνές λοιμώξεις , έντονους πόνους στις γνάθους , νευραλγίες.

Η Έλλειψη  βιταμινών  μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά παθολογικών καταστάσεων  (υποβιταμίνωση , αβιταμίνωση ) με ποικίλες  στοματικές εκφράσεις όπως η ερυθρή και λεία γλώσσα , η ερυθρότητα των χειλέων , η συγχειλίτιδα , το αίσθημα του καύσου στο στόμα αλλά και η καθυστερημένη επούλωση των τραυμάτων.

Θα ήταν σημαντική παράλειψη να μην αναφέρουμε και τις καρκινικές εκδηλώσεις στο στόμα είτε με την πρωτοπαθή μορφή είτε με τη μεταστατική μορφή. Διογκώσεις στη γλώσσα συνοδευόμενες με πόνο , έλκη που δεν επουλώνονται , αφύσικα ογκίδια , πρέπει να μας ενεργοποιούν.

Το στόμα μας αποτελεί έναν καθρέφτη της υγείας μας , αυτόν τον καθρέφτη πρέπει να τον κοιτάμε , να δίνουμε σημασία στα σημάδια που μας δίνει και να τον φροντίζουμε. Ο καλύτερος αρωγός στην πρόληψη και διάγνωση όλων αυτών των νοσημάτων δεν είναι άλλος από τον οδοντίατρό μας.