Καλοκαίρι και Πρώτες βοήθειες

Οδηγός για τα συνηθέστερα ατυχήματα του καλοκαιριού και πώς να προστατέψετε εσάς και τους αγαπημένους σας.

Επιστημονική και συντακτική επιμέλεια:

Μπακούρη Μαριλίνα: (Πολιτισμική και Ιατρική Αρθρογράφος),

Μαυρίδης Μ. Θεόδωρος (Στρατιωτικός γιατρός, Ειδικευόμενος νευρολογίας, Πιστοποιημένος εκπαιδευτής πρώτων βοηθειών και μέλος της εταιρίας  ΕΕΚΑΑ)

Το πρόγραμμα του καλοκαιριού για όλους περιλαμβάνει ξεκούραση, χαλάρωση, ανεμελιά αλλά και απρόοπτα. Σ΄ αυτόν τον μίνι καλοκαιρινό οδηγό πρώτων βοηθειών θα βρείτε τα συνηθέστερα από αυτά, καθώς και τρόπους αντιμετώπισης που θα βοηθήσουν εσάς και τα αγαπημένα σας πρόσωπα σε περίπτωση ανάγκης.

Ηλιακά εγκαύματα:

Τα περισσότερα ηλιακά εγκαύματα είναι επιφανειακά και δεν είναι απειλητικά για τη ζωή. Για να ανακουφιστείτε από το ηλιακό έγκαυμα είναι σημαντικό να αρχίσετε θεραπεία το συντομότερο δυνατόν.

Dos & Don’ts

• Προτείνεται η χρήση ενυδατικής γέλης ή κρέμας για την άμεση ανακούφιση των συμπτωμάτων και την ταχύτερη επούλωση της περιοχής.
• Η χρήση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, όπως ιμπουπροφένης ή και παρακεταμόλης βοηθά στη διαχείριση του πόνου και της φλεγμονής.
• Δροσερά επιθέματα με νερό ή δροσερά ντουζ θα προσφέρουν ανακούφιση στο ερεθισμένο δέρμα. Θυμηθείτε: Ακουμπάτε απαλά την πετσέτα. Μην τρίβετε.
• Πίνετε νερό, διαλύματα ηλεκτρολυτών και χυμούς για να προλάβετε την αφυδάτωση.
• Αν εμφανιστούν φυσαλίδες μην τις σπάτε.
• Τοπικά αναισθητικά σπρέι και κορτικοστεροειδή σκευάσματα θα πρέπει να αποφεύγονται.

Αναζητήστε ιατρική βοήθεια σε περίπτωση που:

–  Εμφανιστούν φυσαλίδες ή το κέντρο της εγκαυματικής περιοχής παραμένει άσπρο.

– Πρόκειται για βρέφος κάτω του ενός έτους.

– Το έγκαυμα καλύπτει >25% της επιφάνειας του δέρματος (για ενήλικες) ή το 20% (για παιδιά κάτω των 10 χρόνων).

Πρόληψη:

-Αποφύγετε την έκθεση στην  ήλιο μεταξύ 10.00 π.μ. και 16.00 μ.μ.. Προσπαθήστε να βρίσκεστε στη σκιά και να φοράτε καπέλο, γυαλιά ηλίου και αντιηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας.

Ηλίαση και θερμοπληξία:

Η ηλίαση θεωρείται ένας από τους σοβαρότερους κινδύνους του καλοκαιριού και παρατηρείται μετά από υπερβολική έκθεση στον ήλιο και σε υψηλές θερμοκρασίες. Συνήθως περιλαμβάνει: Κόπωση, ναυτία, αφυδάτωση, ταχύπνοια, κεφαλαλγία, εμετό και ευερεθιστότητα.

Do’s & Don’ts:

• Μεταφέρετε το άτομο σε δροσερό και σκιερό μέρος.
• Αφαιρέστε τυχόν σφιχτά ρούχα και τοποθετήστε τα πόδια του σε κλίση 30 μοιρών.
• Τοποθετήστε δροσερά επιθέματα στο μέτωπο.
• Προσφέρετε άφθονο νερό και διαλύματα ηλεκτρολυτών.

Στην περίπτωση που η θερμοκρασία σώματος είναι σταθερά  άνω των 40°C και παρουσιάζονται νευρολογικά συμπτώματα (αποπροσανατολισμός, ευερεθιστότητα, λήθαργος, επιληπτικές κρίσεις), τότε μιλάμε για μια εξαιρετικά απειλητική για τη ζωή κατάσταση, τη θερμοπληξία.

• Ισχύουν τα μέτρα κατά της ηλίασης και επιπροσθέτως,
• Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια.
• Προσπαθήστε να ελαττώσετε τη θερμοκρασία του σώματος, με την τοποθέτηση κρύων επιθεμάτων σε λαιμό, μασχάλες και βουβωνική χώρα.
• Εάν το άτομο είναι υπνηλικό ή κάνει εμετούς, αποφύγετε να χορηγήσετε υγρά και τοποθετήστε το σε πλάγια θέση.

Τσίμπημα τσούχτρας:

Η επαφή με τσούχτρα μπορεί να προκαλέσει πόνο, αλλά κρίνεται επικίνδυνη για τη ζωή μόνο σε περιπτώσεις ευαισθησίας ή αλλεργίας σε αυτήν.

Συμπτώματα: Ερυθρότητα με ή χωρίς οίδημα και πόνος ή τσούξιμο.

Do’s &Don’ts:

• Ξεπλύνετε την περιοχή με ξύδι ή θαλασσινό νερό. Θυμηθείτε: Μην χρησιμοποιείτε γλυκό νερό. Θα ενεργοποιήσει τυχόν κεντριά που έχουν μείνει στο δέρμα.
• Αφαιρέστε εναπομείναντα πλοκάμια φορώντας γάντια ή με τη χρήση τσιμπίδας.
• Μουλιάστε την περιοχή σε ζεστό νερό (40-45 °C) ή εναλλακτικά κάντε ένα ζεστό μπάνιο για 20 με 45 λεπτά.
• Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τοπικά κορτιζονούχο ή και αντιισταμινική αλοιφή.
• Λανθασμένη εντύπωση αποτελεί η χρήση των ούρων ως αντίδοτο στην τοξίνη του τσιμπήματος.

Καλέστε το 166 σε περίπτωση που:

–     Εμφανιστεί αλλεργική αντίδραση στο τσίμπημα.

–     Αν το τσίμπημα καλύπτει περισσότερο από το ήμισυ ενός άκρου.

Τσίμπημα αχινού:

Μην πανικοβάλλεστε… Το περιστατικό δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία σας. Οπλιστείτε με υπομονή και προσπαθείστε βγαίνοντας από το νερό να μην πατάτε την περιοχή.

Dos & Don’ts:

• Αφαιρέστε τα μεγάλα και εμφανή αγκάθια με ένα τσιμπιδάκι.
• Μην τραυματίζετε άσκοπα την περιοχή προσπαθώντας να αφαιρέσετε μικρά υπολείμματα αγκαθιών. Τα περισσότερα από αυτά θα αποβληθούν αυτόματα. Συνίσταται η χρήση καταπραϋντικών ή επουλωτικών αλοιφών για κάποιες μέρες.
• Σε περίπτωση που εκδηλωθούν σημεία έντονης φλεγμονής αναζητήστε ιατρική βοήθεια.

Τσίμπημα μέλισσας ή σφήκας:

Το τσίμπημα της μέλισσας ή της σφήκας είναι επικίνδυνο μόνο σε περιπτώσεις μαζικών τσιμπημάτων ή αλλεργικής αντίδρασης.

Dos & Don’ts:

• Χρησιμοποιείστε τσιμπιδάκι για να αφαιρέσετε το κεντρί.
• Μην προσπαθήσετε να το αφαιρέσετε με τα δάχτυλά σας. Μπορεί άθελά σας να κάνετε περισσότερο δηλητήριο να εισέλθει στο δέρμα.
• Βάλτε πάγο ή κρύα επιθέματα για περίπου 20 λεπτά ώστε να ανακουφίσετε την περιοχή. Αποφύγετε την απευθείας επαφή του πάγου με το δέρμα.
• Αφαιρέστε κοσμήματα και στενά ρούχα από την περιοχή του τσιμπήματος που θα είναι δύσκολο να απομακρυνθούν μετά την ανάπτυξη του οιδήματος.
• Προτείνεται η τοπική χρήση αντιβιοτικής και αντιισταμινικής αλοιφής τρεις φορές την ημέρα για 5 έως 7 ημέρες.
• Σε περίπτωση εντονότερων συμπτωμάτων, συνίσταται η λήψη αντιισταμινικών (λοραταδίνη, σετιριζίνη) και αναλγητικών δισκίων (παρακεταμόλη, ιμπουπροφαίνη). Η χρήση κορτιζονούχων αλοιφών μπορεί να καταπραΰνει το αίσθημα κνησμού, την ερυθρότητα και το οίδημα.
• Αν εμφανιστούν αλλεργικά συμπτώματα ή η τοπική αντίδραση είναι αρκετά σοβαρότερη, αναζητήστε ιατρική βοήθεια.

Δάγκωμα φιδιού

Do’s &Don’ts:

Αν σας δαγκώσει φίδι

• Αναζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια. Ακόμη κι αν το φίδι δεν είναι δηλητηριώδες, υπάρχει κίνδυνος να πάθετε τέτανο.
• Περιορίστε όσο το δυνατόν τις κινήσεις του θύματος.
• Προσπαθήστε να συγκρατήσετε τα χαρακτηριστικά του φιδιού, ώστε να αναγνωριστεί το είδος του φιδιού και να χορηγηθεί ο αντίστοιχος αντιοφικός ορός.
• Αφαιρέστε οποιαδήποτε ρούχα, δαχτυλίδια ή κοσμήματα πριν εκδηλωθεί οίδημα.
• Μην επιχειρήσετε να σκοτώσετε το φίδι.
• Μην κάνετε οποιαδήποτε τομή γύρω από την περιοχή του δήγματος και μην προσπαθήσετε να ρουφήξετε το δηλητήριο με συσκευή ή με το στόμα. Οι μέθοδοι αυτοί αποδεδειγμένα δεν βοηθούν και θα βάλουν και τη δική σας ζωή σε κίνδυνο από πιθανή κατάποση του δηλητηρίου.
• Μη τοποθετείτε αιμοστατικούς επιδέσμους και αποφύγετε το δέσιμο με σύσφιξη του μέλους όπου έγινε το δάγκωμα. Κόβοντας την παροχή αίματος της περιοχής ρισκάρετε ιστική βλάβη και ακρωτηριασμό του μέλους.
• Για τον πόνο μπορεί να χορηγηθεί παρακεταμόλη.

Οδηγίες Προφύλαξης:

• Αποφύγετε περιοχές με ψηλή βλάστηση ή δασικές περιοχές κοντά στο νερό καθώς και βράχια, κορμούς δέντρων ή σωρούς ξύλων.
• Αν βρεθείτε σ’ αυτές τις περιοχές η χρήση κάποιου είδους ράβδου μπορεί να προειδοποιήσει τόσο εσάς, όσο και το ίδιο το φίδι. Θυμηθείτε: Τα φίδια θα προτιμήσουν να κρυφτούν αν έχουν την ευκαιρία παρά να επιτεθούν. Είναι πιθανότερο ένα φίδι να σας δαγκώσει αν νιώθει πως απειλείται.
• Φροντίστε να φοράτε μακριά παντελόνια και μπότες. Αποφύγετε ανοιχτά παπούτσια.
• Αν δείτε φίδι ακόμα και νεκρό απομακρυνθείτε.
• Τη νύχτα φροντίστε να έχετε μαζί ένα φακό ώστε να αποφύγετε δυσάρεστες εκπλήξεις.

Παρ’ ολίγον πνιγμός:

Ο πνιγμός είναι σχεδόν πάντα ένα απατηλά ήσυχο περιστατικό. Εκτός από λίγες περιπτώσεις, οι άνθρωποι που πνίγονται δεν είναι σωματικά σε θέση να φωνάξουν για βοήθεια. Δώστε προσοχή στα εξής σημάδια:

• Κεφάλι χαμηλά (με το στόμα επίπεδο στην επιφάνεια του νερού) ή που γέρνει προς τα πίσω (με το στόμα ανοιχτό).
• Κλειστά μάτια ή βλέμμα παγωμένο που δεν μπορεί να εστιάσει.
• Μαλλιά πάνω στο μέτωπο ή τα μάτια.
• Ασθμαίνουν ή αγκομαχούν.
• Φαίνεται να προσπαθούν να σκαρφαλώσουν, να γυρίσουν ανάσκελα ή να κολυμπήσουν προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση ανεπιτυχώς.

Θυμηθείτε:
Μην πίνετε αλκοολούχα ποτά και μην τρώτε βαριά γεύματα πριν πάτε για κολύμπι.
Μην αφήνετε τα παιδιά μόνα τους στο νερό χωρίς επιτήρηση.

Dos & Don’ts:

• Ειδοποιείστε το ναυαγοσώστη αν υπάρχει.
• Πετάξτε ένα σωσίβιο δεμένο με σκοινί ώστε να μπορέσετε να ρυμουλκήσετε το άτομο που πνίγεται από τη στεριά.
• Σε καμία περίπτωση μην προσπαθήσετε να πλησιάσετε το άτομο αν δεν έχετε κατάλληλη ναυαγοσωστική εκπαίδευση. Η απειρία σας και ο πανικός του θύματος μπορούν να θέσουν και τη δική σας ζωή σε κίνδυνο.
• Μόλις μεταφέρετε το άτομο στη στεριά, αν έχει τις αισθήσεις του, ενθαρρύνετέ το για βήχα. Αν το θύμα δεν αναπνέει, καλέστε το 166.